Zichtbaar onzichtbaar

Psychische problemen worden vaak niet of minder begrepen omdat ze zo onzichtbaar zijn. Of dat is toch wat vaak wordt gezegd. Feit is: zo onzichtbaar zijn die psychische problemen eigenlijk niet. Paniekaanvallen, wenen, dissociatie, zelfverwondend gedrag, lusteloosheid, vermoeidheid en zoveel andere symptomen zijn zelfs heel erg zichtbaar. We laten ze alleen niet zien. Het taboe is en blijft namelijk nog steeds gigantisch groot.

Zo’n anderhalf jaar geleden kwam ik zonder het goed en wel te beseffen in een depressie terecht. Op een bepaald moment werd ik op het matje geroepen door iemand die zei dat ik er te depressief uitzag en dat ik er iets aan moest doen. Dus echt onzichtbaar? Niet echt. Maar veel mensen willen het gewoon niet zien. Dat was overigens niet de enige keer dat ik hierop werd aangesproken. Ook wanneer ik zichtbaar een paniekaanval had, werd me gevraagd me te vermannen en gewoon normaal te doen.

Dat mensen door zo’n opmerkingen leren om hun kwetsbaarheid te verstoppen, lijkt me dus niet zo abnormaal. Het probleem is alleen dat er zo ook misverstanden ontstaan. Het gebeurt bijvoorbeeld dat iemand niet meer kan gaan werken omwille van een depressie. Toch gaat die persoon dan op een avond eens iets gaan drinken met vrienden. Hoe kan dat? Heel snel volgen dan de oordelen: Als hij echt depressief zou zijn, dan zou hij toch ook niet op café kunnen gaan? Of als zij echt zo ongelukkig is, waarom zien we dat dan niet?

Omdat we het niet durven te tonen! En laat ik het misverstand meteen even de wereld uit helpen: cruciaal bij het herstellen van een depressie is activatie; terug in actie komen. Dat iemand totaal uitgeput en verlamd door lusteloosheid op een dag terug de stap naar buiten zet en met vrienden even iets gaat drinken, is niets meer dan een gigantische overwinning en zou ontvangen moeten worden met schouderklopjes in plaats van met oordeel. Tenzij dat drinken elke avond ontspoort, dan steekt er een andere problematiek de kop op. Maar dat is dan weer een ander verhaal.

Ik denk niet dat we ooit naar een wereld gaan evolueren waarin het doodnormaal is om bijvoorbeeld heel zichtbaar paniekaanvallen te hebben. Ik bedoel: overgeven doen we ook niet graag met publiek. Maar ik hoop wel dat we kunnen evolueren naar een maatschappij waarin het mág bestaan, waarin zichtbaar mentale pijn niet veroordeeld wordt en waarin EHBP (Eerste Hulp Bij Psychische problemen) even vanzelfsprekend is als EHBO.

En als het dan allemaal wat minder onzichtbaar wordt, dan kan er sneller ingegrepen worden. Dan duurt het misschien minder lang vooraleer mensen geholpen worden en krijgen mensen de tijd en ruimte om zonder oordeel te herstellen van aandoeningen die even slopend zijn als fysiek lijden. Alleen maar voordelen dus. Maar voor we zover zijn, moeten er nog wat taboes doorbroken worden en blijft het de kunst om ons, de onzichtbaren, te durven zien, ook als we ons niet durven tonen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s